Tóth, Dezider / Koan II

Koan II

1977

zapis fotograficzny, płótno, 121,7 × 81 cm (z 6 części 40,5 × 40,5 cm)

zakupiono w 2021r. przy wsparciu Ministerstwa Kultury Republiki Czeskiej

Praca odzwierciedla charakterystyczne dla epoki podejście twórcze nie tylko Desidera Tótha, ale także całej czechosłowackiej sceny artystycznej lat 70. i 80. XX wieku, kiedy w nieoficjalnych kręgach dominowały działania performatywne i sztuka akcji, a ich aspekty procesualne były dokumentowane.

Koan II to fotograficzna rejestracja aktu wycierania kredowych wiadomości i rysunków z tablic ogłoszeniowych stworzonych przez artystę, na których znajdowało się też mnóstwo znaków zapytania namalowanych nieścieralną farbą olejną. Układ tych znaków symbolizował gwiaździste niebo. Kredowe napisy i rysunki powstawały spontanicznie z rąk gości odwiedzających artystę podczas nieoficjalnych wydarzeń artystycznych w jego mieszkaniu w latach 70. Następnie Tóth użył wilgotnej gąbki, aby wytrzeć ten wizualny „szum”, podkreślając w ten sposób istotę – pustkę, czyli tło potencjalności. Według słów artysty „czerń tła się pogłębiła, a białe znaki zapytania uwydatniły się jeszcze bardziej.” (Z listu H. Markuskovej, 6 października 2002 r.)

TÓTH DEZIDER

(1947) Artysta konceptualny, malarz, grafik, performer i twórca instalacji. Należy do znaczących słowackich artystów konceptualnych. Od 1997 roku używa pseudonimu „Monogramista T. D.”. W latach 1966–1972 studiował w pracowni malarstwa w Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Bratysławie (pod kierunkiem prof. P. Matejki). W latach 1991–2015 wykładał na swojej alma mater, a w 2002 roku został mianowany profesorem intermediów na praskiej Akademii Sztuk Pięknych. Oprócz malarstwa Tóth od lat 60. XX wieku zajmuje się teatrem, filmem współczesnym i literaturą. W 1966 roku zainicjował założenie teatru POMIMO, w którym sam występował, co wpłynęło na jego skłonność do sztuki performatywnej. W drugiej połowie lat 60. na twórczość Tótha wpłynęła działalność Jana Steklíka i Karela Nepraša oraz ich „Szkoły czystego humoru bez dowcipu”. Stworzył on serię kilkudziesięciu rysunków łączących aspekt anegdotyczny i absurdalny z elementami tekstowymi. W 1970 roku uczestniczył w I Otwartym Atelier Rudolfa Sikory. W swojej twórczości często używa tekstu, pracuje konceptualnie z partyturami i motywami naturalnymi. W latach 80. zaczął stosować swoje podejście konceptualne do obiektów i ręcznie robionych książek. W 1991 roku wkroczył na pole działalności pedagogicznej, zostając kierownikiem tzw. Neateliéru („Niepracowni”) na swojej bratysławskiej alma mater. Za artystyczną autobiografię „Nie jestem autorem, jestem metaforą (Nie som autor, som metafora)” został laureatem Nagrody Dominika Tatarki (2011).